Ағылшын тілі сабағында STEM арқылы сөйлеу дағдыларын дамыту
Қазіргі білім беру жүйесінде оқушылардың тек білім алып қана қоймай, оны өмірде қолдана білуі маңызды болып отыр. Әсіресе, ағылшын тілін оқыту барысында оқушылардың сөйлеу дағдыларын дамыту – басты мақсаттардың бірі. Осы тұрғыда соңғы жылдары білім беру саласында кеңінен қолданылып жүрген тиімді тәсілдердің бірі – STEM негізіндегі оқыту. STEM тәсілі оқушылардың тек тілдік қабілетін ғана емес, сонымен қатар сыни ойлауын, шығармашылығын және зерттеушілік дағдыларын дамытуға мүмкіндік береді.
STEM – ғылым (Science), технология (Technology), инженерия (Engineering) және математика (Mathematics) салаларын біріктіретін пәнаралық оқыту тәсілі. Бұл әдіс оқушыларды белсенді әрекетке тартып, өз бетінше ойлауға, мәселені шешуге және жаңа идеялар ұсынуға үйретеді. Ағылшын тілі сабағында STEM элементтерін қолдану арқылы оқушылардың сөйлеу дағдыларын тиімді дамытуға болады. Себебі STEM тапсырмалары көбінесе талқылау, пікір айту, түсіндіру және қорғау сияқты сөйлеу әрекеттерін қамтиды.
Ағылшын тілі сабағында STEM негізіндегі тапсырмаларды қолдану оқушылардың сабаққа деген қызығушылығын арттырады. Мысалы, оқушыларға белгілі бір ғылыми немесе өмірлік мәселе ұсынылып, оны шешудің жолдарын талқылау тапсырмасы беріледі. Мұндай тапсырмалар барысында оқушылар өз ойларын ағылшын тілінде жеткізуге тырысады, жаңа сөздерді қолданады және өз пікірін дәлелдеуге үйренеді. Бұл олардың ауызша сөйлеу дағдыларын қалыптастырып, тілдік кедергілерін азайтады.
STEM тәсілінде жобалық жұмыс ерекше орын алады. Жобалық тапсырмалар барысында оқушылар белгілі бір тақырып бойынша зерттеу жүргізіп, өз жобаларын сынып алдында ағылшын тілінде таныстырады. Мысалы, «Болашақ мектебінің моделін жасау», «Экологиялық таза қала жобасын ұсыну» немесе «Қарапайым роботтың моделін сипаттау» сияқты тапсырмалар оқушылардың сөйлеу дағдыларын дамытуға үлкен мүмкіндік береді. Оқушылар өз жобаларын таныстыру кезінде жаңа сөздер мен сөз тіркестерін қолданады, сұрақтарға жауап береді және өз идеяларын түсіндіреді.
Сонымен қатар STEM тәсілі арқылы топтық жұмыс ұйымдастыруға болады. Топтық жұмыс барысында оқушылар бір-бірімен ағылшын тілінде сөйлесіп, пікір алмасады және ортақ шешім қабылдайды. Мұндай жұмыс түрі оқушылардың коммуникативтік дағдыларын дамытып, еркін сөйлеуіне ықпал етеді. Олар өз ойын ашық айтуға, сұрақ қоюға және басқалардың пікірін тыңдауға үйренеді.
STEM негізіндегі тапсырмалар оқушылардың сыни ойлау қабілетін де дамытады. Сыни ойлау – ақпаратты талдау, салыстыру және бағалау арқылы дұрыс шешім қабылдау қабілеті. Сабақ барысында мұғалім оқушыларға түрлі проблемалық сұрақтар қойып, пікірталас ұйымдастыра алады. Мысалы, «Технология адамдардың өмірін қалай өзгертеді?», «Роботтар болашақта адамдардың орнын баса ала ма?» деген сұрақтар оқушыларды ойлануға және өз көзқарасын ағылшын тілінде жеткізуге үйретеді.
STEM арқылы ұйымдастырылған сабақтар оқушылардың белсенділігін арттырып, олардың сөйлеу тәжірибесін көбейтеді. Оқушылар түрлі зерттеу тапсырмаларын орындау барысында ақпарат жинап, оны талдайды және нәтижелерін ағылшын тілінде баяндайды. Бұл олардың сөздік қорын кеңейтіп, өз ойын жүйелі түрде жеткізу қабілетін қалыптастырады.
Қорытындылай келе, STEM негізіндегі оқыту ағылшын тілі сабақтарында сөйлеу дағдыларын дамытуға үлкен мүмкіндік береді. Бұл тәсіл оқушылардың сабаққа деген қызығушылығын арттырып, олардың белсенді қатысуына жағдай жасайды. Сонымен қатар оқушылардың сыни ойлауын, шығармашылығын және зерттеушілік қабілеттерін дамытады. Нәтижесінде оқушылар ағылшын тілінде еркін сөйлей алатын, өз ойын нақты жеткізе алатын және түрлі мәселелерді талқылауға қабілетті тұлға ретінде қалыптасады.
Нәбиева Ақерке Кенебекқызы,
Амангелді атындағы орта мектебінің ағылшын тілі пәні мұғалімі.
Жамбыл облысы Байзақ ауданы Көкбастау ауылы.
